Polaryzacja poglądów młodych wyborców, spadek odsetka centrystów i osób niezdecydowanych politycznie oraz rekordowa liczba deklaracji lewicowych – tak wygląda mapa polityczna, którą wyznaczają najmłodsi wyborcy.
Jak pokazują badania, najmłodsza grupa respondentów ma ambicję, by zmienić aktualny układ sił w polityce. O tym, w jakim stopniu mają na to wpływ deklaracje na temat sympatii politycznych czy wiary opisujemy w poniższym raporcie. Zawarte w nim dane (na przykładzie czterech badań ogólnopolskich) dają nam jaśniejszy obraz, kim są dziś najmłodsi wyborcy, jakie poglądy posiadają i jakich zmian w polityce oczekują. Ankietowani to w przeważającej większości studenci lub uczniowie (26,11%) oraz pracownicy administracji i usług (22,88%). Rzadziej to osoby piastujące wyższe szczeblem i eksponowane stanowiska. W tej grupie znalazło się jedynie 12,06% właścicieli lub współwłaścicieli firm i 11,94% dyrektorów, kierowników i specjalistów.
Młodzi wyborcy są w grupie, w której miesięczne zarobki wynoszą najczęściej od 2500 do 3500 złotych, rzadziej są to sumy na wyższym pułapie. Osób, które zarabiają kwoty rzędu 4,5 – 7 tys. złotych jest 16,88%. Duża grupa respondentów wciąż jest na utrzymaniu swoich rodziców – taką odpowiedź wybrało 15,73% ankietowanych. Specjaliści przewidują, że koszt zastoju ekonomicznego w czasie trwającej pandemii wpłynie na zarobki młodych ludzi w kolejnych latach. Pytani o obawy związane z utrzymaniem miejsca na rynku pracy młodzi Polacy pozostają optymistami. Obawę o utratę pracy w czasie pandemii potwierdziło jedynie 26,88% badanych. Aż 53,39% respondentów stwierdziło, że nie obawia się utraty pracy w czasie trwania pandemii. Taką postawę może wyjaśniać wskazanie w badaniach, że sięgają oni po pomoc finansową rodziców oraz aktualny status zatrudnienia (często uczeń/student).
Prawie 33 proc. młodych Polek i Polaków ma poglądy lewicowe
Jak pokazują sondaże po raz pierwszy od ponad 20 lat największa grupa młodych Polaków to osoby o poglądach lewicowych. Z lewą stroną sceny politycznej utożsamia się 32,81% młodych wyborców. To duża zmiana względem 2019 roku. W badaniu IBSP z maja 2019 roku jedynie 13,15% osób w grupie 18-29 lat określało swoje poglądy jako lewicowe. W najnowszym danych 27,94% osób określiło swoje poglądy jako prawicowe.
Dla porównania poglądy prawicowe w tej grupie wiekowej wiosną 2019 roku deklarowało aż 41,65% badanych. Oznacza to spadek poparcia o 13,71 p.p. W tej grupie badanych coraz mniej jest osób, które nie potrafią określić swoich poglądów politycznych. Obecnie odpowiedź “nie wiem/trudno powiedzieć” na pytanie o poglądy polityczne wskazało 15,69% osób w wieku 18-29 lat. W raporcie z kwietnia 2021 roku 23,56% młodych wyborców określiło swoje poglądy jako centrowe.
Większość młodych Polaków to osoby wierzące
Aż 70,28% ankietowanych w wieku 18-29 lat odpowiedziało, że są osobami wierzącymi. 23,91% twierdzi, że regularnie uczestniczy w praktykach religijnych. 22,01% robi to sporadycznie, nieco więcej, bo 24,37% badanych to osoby wierzące, ale niepraktykujące. Raport KAI z marca 2021 roku pokazuje, że Polska jest jednym z krajów posiadających największy odsetek wierzącej młodzieży, badanie KAI pokazuje też, że ta liczba z roku na rok systematycznie spada. W naszym raporcie z kwietnia 2021 roku aż 29,72% najmłodszych badanych zadeklarowało, że są osobami niewierzącymi.
Czy młodzi ufają politycznym liderom?
W marcowym badaniu dotyczącym zaufania do rządu i opozycji większość Polek i Polaków w wieku 18-29 lat deklaruje brak zaufania do czołowych partii politycznych. Stwierdzenie „Nie ufam ani partii rządzącej, ani opozycji” zaznaczyło aż 57,45% respondentów w grupie 18-29 lat. Dwie główne siły polityczne – partia rządząca i opozycja odnotowały spadki poparcia wśród młodych wyborców. Znacząco niższe zaufanie młodzi ludzie deklarowali dla rządzących. Partia rządząca może liczyć na zaledwie 9,18% zaufania w tej grupie, opozycji w tej grupie badanych ufa 33,38% ankietowanych.
Jak zagłosują młodzi wyborcy?
Jak pokazuje nasz raport, gdyby wyniki wyborów do Sejmu zależały od głosów najmłodszych wyborców największe poparcie w tej grupie zdobyłaby Polska 2050 (32,17%). Duże poparcie zdobyłaby również Konfederacja (23,74%).
Na Lewicę zagłosowałoby 16,11% 18-29-latków. 11,70% młodych wyborców zagłosowałoby na KO i tylko 9,85% na PiS. Najmniej poparcia w tej grupie zdobyłaby Agrounia (3,41%) i PSL (2,30%).
Na który z komitetów wyborczych oddał(a)by Pan(i) swój głos w wyborach parlamentarnych, gdyby odbyły się one w najbliższą niedzielę? (18-29)
Gdyby w najbliższą niedzielę miały odbyć się wybory prezydenckie, na którego z poniższych kandydatów oddał(a)by Pan(i) swój głos w I turze wyborów? (18-29)
Gdyby wybory prezydenckie odbyły się w najbliższą niedzielę największym poparciem wśród młodych wyborców cieszyłby się lider Polski 2050 Szymon Hołownia (32,17%) i obecny prezydent Warszawy Rafał Trzaskowski (30,06%). 29,46% najmłodszych głosujących poparłoby w wyborach Krzysztofa Bosaka.
Poza podium z wynikiem poparcia 4,27% w grupie 18-29 lat znalazła się Agnieszka Dziemianowicz-Bąk z Lewicy, Beata Szydło (2,87% poparcia) i Władysław Kosiniak-Kamysz (1,30%).