Na bazie badań Instytutu Badań Spraw Publicznych przeanalizowaliśmy poglądy polityczne Polaków. Sprawdziliśmy, jak określają się osoby w zależności od płci, wieku, wykształcenia czy poparcia partii. Gdzie mieszka najwięcej osób o lewicowych poglądach a gdzie o poglądach prawicowych.
Jak zmieniały się poglądy Polaków?
Spójrzmy najpierw, jak zmieniały się deklaracje światopoglądowe Polaków. W naszym badaniu na przestrzeni ostatnich pięciu miesięcy stale najwięcej osób określa swoje poglądy jako centrowe (od 21,7% do 27% badanych). Niezmiennie też najmniej osób deklaruje poglądy zdecydowanie lewicowe (wynik oscyluje w okolicach 8%).
Dane wyglądają jednak zupełnie inaczej, jeśli potraktujemy łącznie osoby, które uważają się za raczej i zdecydowanie lewicowe/prawicowe. W tym przypadku to osoby o poglądach prawicowych stanowią największą część badanych. Szczególnie w maju widać zdecydowany wzrost ich udziału w ogóle społeczeństwa – z 29,6% do 35,4%. Na dość podobnym poziomie kształtuje się procent osób, które uważają swoje poglądy za lewicowe lub centrowe. W ostatnim miesiącu to jednak ci pierwsi dominują, ponieważ za osoby lewicowe uważa się 25,6% badanych, a za centrowe – 21,7%.
Kobiety lewicowe, mężczyźni prawicowi
Porównajmy odpowiedzi, których dostarczyli nam mężczyźni i kobiety. Okazuje się, że męska część społeczeństwa jest zdecydowanie bardziej prawicowa – ponad 37% deklaruje takie poglądy. Lewicowy światopogląd jest natomiast charakterystyczny tylko dla niecałych 20%. Wśród kobiet jest odwrotnie – wrażliwość lewicową deklaruje ponad 30% badanych. Za osoby prawicowe uważa się natomiast około 27% kobiet.
Poglądy deklarowane przez mężczyzn
Poglądy deklarowane przez kobiety
Poglądy najmłodszych i najstarszych
Spójrzmy, jak wyglądają poglądy osób pomiędzy 18 a 29 rokiem życia. Jest to grupa szczególnie ciekawa, ponieważ poglądy lewicowe są w niej bardziej popularne niż centrowe czy prawicowe. Swoje poglądy za lewicowe uznaje prawie 1/3 badanych. Natomiast jako osoby o poglądach prawicowych deklaruje się powyżej 27%, a jako osoby o poglądach centrowych – około 1/4 ankietowanych.
Jakie są poglądy najstarszych (osób powyżej 70. roku życia)? Tutaj na pierwszym miejscu znajduje się światopogląd prawicowy – 31% badanych. Drugim najczęstszym wskazaniem w tej grupie jest natomiast określanie swoich poglądów jako lewicowych (28,5%). Centrową wizję świata deklaruje natomiast prawie 28% badanych. Można więc generalnie stwierdzić, że wyniki w tej grupie są dość zbalansowane.
Poglądy deklarowane przez osoby w wieku powyżej 70 lat
Poglądy deklarowane przez osoby w wieku 18-29 lat
Światopogląd a wykształcenie
Zestawmy ze sobą rozkład poglądów osób z wykształceniem podstawowym/gimnazjalnym oraz wyższym. W tej pierwszej grupie zdecydowanie najwięcej osób deklaruje poglądy prawicowe – prawie 40%. Swój światopogląd za lewicowy uważa natomiast 18%, a za centrowy – 12,5%.
Wśród osób z wykształceniem wyższym wyniki są już zupełnie inne. Największą część (ponad 35%) stanowią osoby określające swoje poglądy jako centrowe. Na drugim miejscu wskazania dotyczą lewicowej wizji świata (29%), a na trzecim – prawicowej (26%).
Poglądy deklarowane przez osoby z wykształceniem wyższym
Poglądy deklarowane przez osoby z wykształceniem podstawowym/gimnazjalnym
Poglądy wyborców partii
Podzieliliśmy badanych ze względu na wybór partii w wyborach parlamentarnych. Okazuje się, że wśród popierających Prawo i Sprawiedliwość bezwzględnie dominują osoby o poglądach prawicowych – stanowią prawie 80%. Osoby uważające się za centrowe i lewicowe stanowią w tym elektoracie odpowiednio 5,8% oraz 4,3%.
Pod tym kątem najbardziej różnią się wyborcy Lewicy. Wśród nich prawie 88% uważa swój światopogląd za lewicowy. Stanowią więc przytłaczającą większość. Osób o poglądach centrowych jest ponad 10 razy mniej. Wyborców Lewicy, którzy uważają swoje poglądy za prawicowe jest wręcz zaniedbywalnie niewiele – 0,8%.
Poglądy deklarowane przez wyborców Lewicy
Poglądy deklarowane przez wyborców PiS
Sprawdźmy jeszcze elektorat dwóch głównych partii opozycyjnych, wśród których wyniki są znacznie bardziej zbalansowane. Wyborcy Koalicji Obywatelskiej to w połowie osoby o poglądach centrowych. W drugiej kolejności popierający tę partię określają swoją tożsamość jako lewicową (prawie 36%). Wyborców o poglądach prawicowych jest natomiast nieco ponad 7%.
Trochę inaczej rozkładają się akcenty w przypadku wyborców partii Szymona Hołowni. Wśród popierających Polskę 2050 najwięcej badanych deklarowało poglądy centrowe (40%). Na następnym miejscu – lewicowe (33%) – a na ostatnim – prawicowe (prawie 12%). W stosunku do elektoratu KO widać więc, że elektorat Polski 2050 jest bardziej prawicowy. Można też zauważyć, że zauważalnie więcej osób z tej grupy nie chce określić swojego światopoglądu.