Jak zagłosują województwa? – dolnośląskie – 07.24

Jak w ostatnich 8 latach głosowali mieszkańcy województwa dolnośląskiego i na kogo zagłosują w kolejnych wyborach prezydenckich? Czy podobnie jak w całej Polsce, istnieją dwie polityczne rzeczywistości: duże miasta i powiaty ziemskie? Czy Dolnoślązacy są podzieleni, czy ich głosy pokrywają się niezależnie od miejsca zamieszkania? W nowym cyklu sprawdzamy, na kogo głosują Polacy w różnych częściach kraju i analizujemy, kogo mogą poprzeć w 2025 r.

Podział na powiaty grodzkie i ziemskie

Podział woj. dolnośląskiego na powiaty ziemskie i grodzkie

26%
Powiaty ziemskie
4%
Powiaty grodzkie
Powiaty ziemskiePowiaty grodzkie

Województwo dolnośląskie podzielone jest na 26 powiatów ziemskich oraz 4 powiaty grodzkie (Jelenia Góra, Legnica, Wrocław i Wałbrzych). W powiatach ziemskich w ostatnich wyborach parlamentarnych w 2023 r. było zarejestrowanych 1 487 772 wyborców, a w powiatach ziemskich mieszkało 711 768 osób, mające czynne prawo wyborcze.

Stosunek uprawnionych do głosowania w powiatach ziemskich do wyborców z powiatów grodzkich głosujących w poprzednich wyborach był zbliżony do tego z wyborów parlamentarnych w 2023 roku. Najwięcej uprawnionych do głosowania osób, w obu rodzajach powiatów, było zarejestrowanych podczas wyborów prezydenckich w 2015 r., ponieważ w powiatach ziemskich przebywało 1 580 001 wyborców, a w powiatach grodzkich – 738 177.

 

Uprawnieni do głosowania w powiatach ziemskich i grodzkich (woj. dolnośląskie) - wybory parlamentarne 2023 r.

Powiaty ziemskie1487772
Powiaty grodzkie711768

Uprawnieni do głosowania w powiatach ziemskich i grodzkich (woj. dolnośląskie) - wybory prezydenckie 2015 r.

Powiaty ziemskie1580001
Powiaty grodzkie738177

Większość wyborców w województwie dolnośląskim, to mieszkańcy powiatów ziemskich

Patrząc na strukturę wyborców z ostatnich wyborów parlamentarnych, to zdecydowana większość głosujących (65,65%) mieszka w powiatach ziemskich, a podobny stosunek wyborców: 65% do 35%, utrzymywał się we wszystkich wyborach prezydenckich i parlamentarnych, licząc od 2015 r. Jedynie w czasie wyborów do Sejmu i Senatu z 2015 r. można było zauważyć niewielkie odchylenie od tej zasady (głosujący z powiatów ziemskich stanowili 63,46% wszystkich wyborców, a mieszkańcy powiatów grodzkich – 36,54%).

Struktura wyborców

W każdych kolejnych wyborach głosowało coraz więcej wyborców, a październikowe wybory parlamentarne okazały się rekordowe pod tym względem, ponieważ głosowało w nich 1 068 089 mieszkańców powiatów ziemskich oraz 558 951 osób żyjących na obszarze powiatów grodzkich. 

Nie da się nie zauważyć też ogólnego wzrostu osób, które zdecydowało się zagłosować – dotychczasowy rekord ustanowili mieszkańcy powiatów grodzkich w wyborach parlamentarnych w 2023 r., a frekwencja wśród nich wyniosła 78,53% i to oni mogli pochwalić się wyższą frekwencją w każdych kolejnych wyborach, począwszy od wyborów prezydenckich w 2015 roku. W wyborach parlamentarnych z tego samego roku, można było zauważyć największą różnicę we frekwencji między powiatami grodzkimi a ziemskimi. Wyniosła ona 10,66 p.p. 

 

Frekwencja

Dlaczego struktura wyborców jest tak ważna? Im więcej wyborców reprezentujących powiaty grodzkie i ziemskie, tym mają oni większy wpływ na ostateczny wynik wyborów.

Poparcie Konfederacji w powiatach ziemskich ciągle rośnie

W ciągu 8 lat (od 2015 do 2023 r.), w woj. dolnośląskim PiS zaliczyło zarówno wzrost, jak i spadek poparcia. W powiatach ziemskich, najlepszy wynik partia ta odnotowała w wyborach parlamentarnych z 2019 r. (42,65%), a bardzo zbliżony wynik uzyskał również Andrzej Duda, kandydat tego ugrupowania na prezydenta, w I turze wyborów z 2020 r. Jednak wynik partii z wyborów parlamentarnych z 2023 r. (34,27%) przypominał bardziej ten uzyskany w wyborach do Sejmu i Senatu z 2015 r. (34,80%). W I turze wyborów prezydenckich w 2015 r. kandydat PiS-u zdobył wynik jeszcze niższy – 32,08%.

Szymon Hołownia oraz Władysław Kosiniak-Kamysz w powiatach ziemskich w województwie dolnośląskim w wyborach prezydenckich otrzymali o ponad 20 tys. więcej niż Trzecia Droga w 2023 roku, a najbardziej od ostatnich wyborów prezydenckich poprawił się wynik Nowej Lewicy. Kandydat partii tej w wyborach prezydenckich w 2020 r. otrzymał ok. 20 tys. głosów w powiatach ziemskich, a w październikowych wyborach na partię Włodzimierza Czarzastego zagłosowało 90 622 osób. To oznacza wzrost o ok. 71 tys. głosów w ciągu trzech lat. Należy jednak dodać, że w wyborach parlamentarnych partia ta cieszy się zdecydowanie większym poparciem, niż jej kandydat w wyborach prezydenckich.

Głosy w powiatach ziemskich

 

Poparcie dla KO w powiatach ziemskich zaczęło spadać od przegranych w II turze wyborów prezydenckich z 2015 r.. Bronisław Komorowski w I turze głosowania uzyskał 36,42% głosów. Ta tendencja spadkowa zatrzymała się podczas ostatnich wyborów prezydenckich, podczas których kandydat KO mógł liczyć na 32,25% wszystkich głosów, a w zeszłorocznych wyborach parlamentarnych, partię Donalda Tuska poparło 33,20% osób mieszkających w powiatach ziemskich na terenie Dolnego Śląska.

Poparcie w powiatach ziemskich

Mobilizacja elektoratu KO w powiatach grodzkich

W ostatnich wyborach parlamentarnych w województwie dolnośląskim, podobnie jak w całej Polsce, Koalicja Obywatelska przekonała największą liczbę wyborców z największych miast do zagłosowania na polityków reprezentujących tę partię polityczną.

Poparcie dla Koalicji Obywatelskiej w wyborach parlamentarnych w ciągu ostatnich lat zdecydowanie wzrosło. W 2019 r. wynosiło 36,58% a w 2023 r. – 41,29%, tym samym poparcie partii zbliżyło się do wyniku Rafała Trzaskowskiego z I tury wyborów prezydenckich w 2020 roku, kiedy to otrzymał poparcie 42,98% Dolnoślązaków, mieszkających w powiatach grodzkich. Ponad 40% ich głosów uzyskał również Bronisław Komorowski w I turze wyborów prezydenckich w 2015 r.

Głosy w powiatach grodzkich

 

Na Prawo i Sprawiedliwość podczas zeszłorocznych wyborów parlamentarnych w powiatach grodzkich zagłosowało ponad 15 tys. wyborców mniej niż na Andrzeja Dudę w 2020 roku w I turze wyborów, co przełożyło się na poparcie niższe o 6,32 p.p. Wynik polityka, był podobny do tego, jaki partia z której startował, uzyskała w wyborach parlamentarnych z 2019 r.

Trzecia Droga, podobnie jak Prawo i Sprawiedliwość, nie polepszyło swojego wyniku, biorąc pod uwagę wynik z wyborów prezydenckich w 2020 roku. Kandydaci Polski 2050 oraz PSL uzyskali podczas tego głosowania prawie 8 tys. głosów więcej, niż Trzecia Droga uzyskała w październiku 2023 roku. W tym głosowaniu na to ugrupowanie zagłosowało 12,59% mieszkańców powiatów ziemskich leżących na terenie Dolnego Śląska. Partia ta uzyskała bardzo podobne poparcie wśród mieszkańców powiatów ziemskich (12,42%). 

Poparcie w powiatach grodzkich

W przypadku Nowej Lewicy w powiatach grodzkich widać podobną tendencję, co w powiatach ziemskich. Partia ta uzyskuje dużo większe poparcie w wyborach parlamentarnych (2023 r. – 12,81%, 2019 r. – 18,03%, 2015 r. – 7,52% ) niż w prezydenckich (2020 r. – 3,55%, 2015 r. – 2,41%). 

Wynik Konfederacji w ciągu ostatnich głosowań niewiele się zmienił, oscyluje wokół 6-7% zarówno w powiatach ziemskich, jak i grodzkich. Jednak jest to znaczna poprawa, zwłaszcza patrząc na wyniki, jakie partia ta odnotowywała w poprzednich latach. W głosowaniu na Prezydenta Polski z 2015 r. na reprezentanta tej partii głosowało 1,07% przedstawicieli największych miast Dolnego Śląska i 0,68% osób mieszkających na terenie powiatów grodzkich.

Większość mieszkańców woj. dolnośląskiego w II turze wyborów prezydenckich głosowało na kandydatów KO

W 2015 r. w II turze wyborów prezydenckich frekwencja wyniosła 53,32%, a w kolejnych wyborach w rozstrzygającym głosowaniu, przy urnach wyborczych stawiło się o 14,57 p.p. mieszkańców woj. dolnośląskiego więcej. W obydwu głosowaniach to wyborcy z powiatów grodzkich częściej aktywnie korzystali ze swojego czynnego prawa wyborczego.

Frekwencja w woj. dolnośląskim - II tura wyborów prezydenckich w 2015 r.

58,22%
Powiaty grodzkie
53,32%
Ogółem
51,02%
Powiaty ziemskie
Powiaty grodzkieOgółemPowiaty ziemskie

Frekwencja w woj. dolnośląskim - II tura wyborów prezydenckich w 2020 r.

70,83%
Powiaty grodzkie
67,89%
Ogółem
65,19%
Powiaty ziemskie
Powiaty grodzkieOgółemPowiaty ziemskie

W województwie dolnośląskim, zarówno w powiatach grodzkich, jak i ziemskich w II turze głosowania wygrywał kandydat związany z Koalicją Obywatelską (wcześniej Platformą Obywatelską), choć w powiatach ziemskich, różnica między obydwoma kandydatami nie była tak duża (w 2015 r. wyniosła 3,99 p.p., a w 2020 r. – 1,27 p.p.), jak w największych miastach położonych na terenie tego województwa.

Poparcie w powiatach ziemskich w woj. dolnośląskim - II tura wyborów prezydenckich w 2015 r.

Bronisław Komorowski (PO)51,99%
Andrzej Duda (PiS)48,01%

Poparcie w powiatach ziemskich w woj. dolnośląskim - II tura wyborów prezydenckich w 2020 r.

Rafał Trzaskowski (KO)50,63%
Andrzej Duda (PiS)49,37%

W powiatach grodzkich na Rafała Trzaskowskiego w I turze wyborów zagłosowało 42,98% osób, a w II – 64,71%, a Andrzeja Dudę najpierw poparło 29,87% osób, a następnie 35,29%. W 2015 r. na polityka związanego z Prawem i Sprawiedliwością zagłosowało kolejno 26,49% i 40,97%, a na jego przeciwnika, Bronisława Komorowskiego postawiło – 40,48% w I turze i 59,03% w II 

Poparcie w powiatach grodzkich w woj. dolnośląskim - II tura wyborów prezydenckich w 2015 r.

59,03%
Bronisław Komorowski (PO)
40,97%
Andrzej Duda (PiS)
Bronisław Komorowski (PO)Andrzej Duda (PiS)

Poparcie w powiatach grodzkich w woj. dolnośląskim - II tura wyborów prezydenckich w 2020 r.

64,71%
Rafał Trzaskowski (KO)
35,29%
Andrzej Duda (PiS)
Rafał Trzaskowski (KO)Andrzej Duda (PiS)