Czy Polacy to konserwatywny naród? A może aspirując do Zachodu, stajemy się coraz bardziej lewicowi? Czym różnią się poglądy różnych grup w społeczeństwie? Wszystkie wątpliwości rozwiewa nasze badanie.
W naszym cyklicznym badaniu sprawdzamy, jakie są poglądy Polaków w podziale na różne grupy, takie jak wiek, wykształcenie, czy przynależność do elektoratu konkretnej partii. Poniższe badanie pozwoli odpowiedzieć też na pytanie, czy coraz wyższa inflacja, pogarszająca się sytuacja gospodarcza oraz coraz niższe temperatury mają wpływ na deklarowane przez Polaków poglądy i czy wyglądają one inaczej niż jeszcze we wrześniowym badaniu.
Polacy jako całość
Patrząc ogólnie na zmieniające się na przestrzeni ostatnich 21 miesięcy poglądy Polaków, można zauważyć pewne utrzymujące się tendencje. To, co widać na pierwszy rzut oka, to fakt, że najmniejsza część z nas ma poglądy zdecydowanie lewicowe – nieco poniżej 8%. To o 3,17 p.p. więcej, niż deklarowało w naszym badaniu jeszcze we wrześniu. Najwięcej osób deklaruje poglądy centrowe – 22,73% pytanych. Odsetek ten w ciągu ostatniego roku wahał się pomiędzy 22% a 27%, w porównaniu z wrześniowym badaniem spadł o 4,17 p.p., wracając do poziomu z lipca. Odsetek Polaków deklarujących swoje poglądy jako zdecydowanie prawicowe wzrósł o 1,41 p.p. (z 15,95% do 17,36%). Poglądy raczej lewicowe i raczej prawicowe wyznaje odpowiednio 12,53% oraz 14,27% badanych. O ile odsetek poglądów raczej prawicowych nieznacznie wzrósł, o tyle poglądy raczej lewicowe spadły o około 1,2 p.p. w stosunku do września. Ponad ¼ respondentów (25,30%) nie potrafi zdefiniować jednoznacznie swoich poglądów. Odsetek takich odpowiedzi zaliczał spore odchylenia w ciągu ostatnich 15 miesięcy, jednak od września spadł tylko o 0,39 p.p.
Spójrzmy na te poglądy jeszcze bardziej ogólnie, dzieląc respondentów tylko na cztery grupy, łącznie z niezdecydowanymi. Osoby o poglądach prawicowych stanowią w takim zestawieniu największy odsetek – 31,63%, co stanowi wzrost od poprzedniego badania o 2,64 p.p. Na drugim miejscu znajdują się ci, którzy nie potrafią jednoznacznie określić swoich poglądów (25,30%). Podium zamykają osoby o poglądach centrowych (22,73%), tym samym odnotowując spadek względem ostatniego badania o 4,17 p.p., a odsetek osób wyznający poglądy lewicowe wyniósł 20,34%, co w stosunku do września stanowi wzrost o prawie 2 p.p. Od ostatniego badania można zaobserwować więc wzrost odsetka tych, którzy deklarują się jako prawicowcy oraz lewicowcy kosztem osób o poglądach centrowych i niezdecydowanych.
Wybrane grupy społeczne
Przyjrzymy się teraz poglądom wśród przedstawicieli wybranych grup społecznych. Jak prezentują się poglądy wśród trzydziestolatków, osób znajdujących się na dorobku, w których najbardziej uderzają wciąż rosnące ceny? Podobnie jak w lipcu, większość z nich wskazuje, że posiada poglądy prawicowe (30,34%), co w stosunku do września, oznacza wzrost aż o 10,14 p.p. co wystarczyło, aby znalazły się na pierwszym miejscu. Natomiast procent trzydziestolatków o poglądach centrowych, uległ wyraźnemu zmniejszeniu. Jako centrowcy postrzega się 28,96% 30-latków (spadek aż o 7,5 p.p.). Z kolei w gronie lewicowców widzi się 16,34% z nich (co oznacza wzrost o zaledwie 0,32 p.p.). Brak jasnego stanowiska w sprawie poglądów deklaruje prawie ¼ osób w wieku 30-39 lat (spadek o 2,92 p.p. względem września).
Mieszkańcy wsi to w przeważającej mierze prawicowcy, których w najnowszym badaniu jest 36,97% i jest to odsetek wyższy od tego z wrześniowego badania. Od września delikatnie wzrósł udział mieszkańców wsi o poglądach lewicowych z 12,72% do 12,95%, a osoby deklarujące się jako centrowe stanowią 18,98% z nich. Nieco spadł także procent niezdecydowanych, w ciągu dwóch miesięcy o 1,95 p.p.
Elektoraty największych partii
Popatrzmy, jak kształtują się poglądy wśród elektoratów trzech największych partii na polskiej scenie politycznej – PiS, KO oraz Polski 2050. Nie dziwi fakt, że większość wyborców Prawa i Sprawiedliwości to osoby o poglądach prawicowych (prawie 77% respondentów). 4,44% wyborców PiS deklaruje przynależność do ideowego centrum, a do poglądów lewicowych przyznaje się 2,39% nich. 16,28% elektoratu tej partii nie potrafi jednoznacznie określić swoich poglądów. Sympatycy Prawa i Sprawiedliwości to osoby o zdecydowanych poglądach – ich deklaracje pozostają na stałym poziomie w całym okresie naszych cyklicznych analiz.
Wśród elektoratu Koalicji Obywatelskiej odsetek osób o poglądach lewicowych powoli wzrasta (wynosi on 35,93%), a dla centrowców utrzymuje się na równym poziomie około 45%. Do poglądów prawicowych przyznaje się zaledwie 8% z nich, a 11,45% nie potrafi określić swoich poglądów. Elektorat KO w ostatnich miesiącach przeszedł przemianę, mimo wysokiego poparcia poglądów centrowych, coraz więcej osób zaczęło utożsamiać się z lewicowymi przekonaniami, mimo że dotychczas podobnie jak elektorat PiS-u niechętnie zmieniał swoją orientację polityczną.
Wśród wyborców Polski 2050, nastąpił spadek osób o poglądach centrowych (36,57%), a zdecydowanie wzrósł odsetek wyborców o poglądach lewicowych (33,57%), niemal zrównując swój poziom. Najmniej z nich wyznaje prawicowy światopogląd (7,72%). Spora część wyborców, ponad ⅕ z nich, deklaruje się jako osoby niezdecydowane (22,14%).
