IBSP sprawdził dla StanPolityki.pl, jak wprowadzenie podatku cukrowego odbiło się na portfelach Polaków. Jak wielu z nich deklaruje, że odczuło wzrost cen napojów słodzonych, kogo podwyżki najbardziej dotknęły, co o sprawie myślą wyborcy partii rządzącej.
Blisko połowa Polaków dostrzegła wzrost cen słodzonych napojów związany z wprowadzeniem podatku cukrowego. Niemal ⅓ nie zauważa zmian powodowanych nową daniną, a co piąty Polak nie był w stanie zająć stanowiska w tej sprawie.
Budżet osób młodych i mężczyzn częściej cierpi na nowym podatku
W badaniu IBSP to mężczyźni częściej niż kobiety skarżyli się na podwyżki po wprowadzeniu podatku cukrowego. Wzrost cen odczuło prawie 49% mężczyzn i niecałe 47% kobiet. Jednocześnie wzrostu cen nie odnotowały budżety nieco ponad 29% mężczyzn i 31% kobiet.
Wzrost cen napojów słodzonych po wprowadzeniu podatku cukrowego dotknął w głównej mierze osoby młode, w szczególnie w przedziale 18-29 lat. Aż 69% ankietowanych w tym wieku odpowiedziało, iż odczuwa podwyżki. Drugą grupą, której portfele ucierpiały najmocniej, są Polacy w wieku od 30 do 39 lat (54,5%).
Czy odczuwalny jest wzrost cen napojów słodzonych, związany z wprowadzeniem podatku cukrowego? (18-29 lat)
Czy odczuwalny jest wzrost cen napojów słodzonych, związany z wprowadzeniem podatku cukrowego? (wiek 70+)
Wraz z wiekiem ankietowanych spadały odpowiedzi o odczuwaniu wzrostu cen. Trzecie miejsce przypadło grupie 40-49 lat (blisko 48%), a czwarte 50-59 lat (niecałe 41%). Najmniej na wzroście cen ucierpiały budżety Polaków w wieku od 60 do 69 lat (33%) oraz 70 i więcej lat (niecałe 31%).
Na wzrost cen najbardziej skarżą się wyborcy Konfederacji. Najrzadziej robi to elektorat PiS
Co ciekawe w zależności od sympatyzowania z poszczególnymi partiami, ankietowani udzielali różnych odpowiedzi. Najczęściej wzrost cen po wprowadzeniu podatku odczuli wyborcy Konfederacji (65% do 22,5%), a także Polski 2050 Szymona Hołowni (54% do 23%). Odpowiedzi te pokrywają się z tymi, których udzielały poszczególne grupy wiekowe Polaków. Warto podkreślić, że największy elektorat Konfederacji i Polski 2050 stanowią osoby w przedziałach 18-29 oraz 30-39 lat.
Na trzecim miejscu są zwolennicy Koalicji Obywatelskiej (48% do 30%), a tuż za nimi plasują się wyborcy Lewicy (47,5% do 27%). Najrzadziej wzrost cen powodowany wprowadzeniem podatku cukrowego odczuwa elektorat Polskiego Stronnictwa Ludowego (31% do 38%), a także Prawa i Sprawiedliwości (27% do 44%).
Osoby o poglądach zdecydowanie prawicowych najrzadziej odczuwają wzrost cen
Odczuwalność wzrostu cen koreluje z deklarowanymi poglądami politycznymi. Nowy podatek najmocniej dotknął osoby o poglądach zdecydowanie lewicowych (53% do 32%), a następnie Polaków o poglądach raczej lewicowych (50% do 27%). Tuż za lewym skrzydłem politycznym stoją osoby o poglądach centrowych, ich również w znacznym stopniu dotknęły wzrosty cen (49% do 25%). Podwyżki odczuwane są jednak coraz rzadziej im dalej w prawą stronę osi politycznej. Na wzrost cen uskarża się 43% osób o poglądach raczej prawicowych. Jednocześnie podwyżek nie odnotowało 32% z nich.
Najrzadziej natomiast wzrost cen odczuwają Polacy deklarujący się jako zdecydowanie prawicowi (37% do 42%).
Wsie i małe miasta najmocniej odczuły podwyżki. Są one bolączką także dla osób ze średnim wykształceniem
Czy odczuwalny jest wzrost cen napojów słodzonych, związany z wprowadzeniem podatku cukrowego? (wieś)
Podatek cukrowy najbardziej zauważalny jest w małych polskich miejscowościach. Często odczuwają go mieszkańcy wsi (50% do 30%), a także miast do 20 tys. mieszkańców (48% do 30%). Na trzecim miejscu znaleźli się mieszkańcy miast od 20 do 100 tys. mieszkańców (48% do 31%), a zaraz za nimi Polacy mieszkający w miejscowościach liczących od 100 do 500 tys. osób (47% do 32%). Grupą, która najrzadziej odnotowuje wzrost cen, stanowią mieszkańcy miast powyżej 500 tys. osób (41% do 26%).
Z sondażu IBSP wynika również, że najczęściej podwyżki podatków odczuwane są przez Polaków z wykształceniem średnim (54% do 25%). Na drugim miejscu znalazły się osoby, które ukończyły tylko podstawówkę (45% do 38%). Podium zamykają z kolei absolwenci szkół zawodowych (44% do 32%). Podatek cukrowy najmniej odbił się na portfelach Polaków z wykształceniem wyższym (42% do 34%).
Czy odczuwalny jest wzrost cen napojów słodzonych, związany z wprowadzeniem podatku cukrowego? (wykształcenie średnie)
Dawno w Polsce nie pojawił się podatek, który tak mocno wpłynąłby na konkretne ceny w sklepach. Pozostaje otwarte pytanie, czy sens wprowadzenia nowego podatku został odpowiednio wytłumaczony Polakom i czy nie pojawi się pokusa, by następna władza zlikwidowała lub ograniczyła ten podatek. Może być to kusząca opcja dla partii odnoszącej się do młodszego elektoratu.
Łukasz Pawłowski
Prezes OGB
