Jak w ostatnich 8 latach głosowali mieszkańcy województwa lubelskiego i na kogo zagłosują w kolejnych wyborach prezydenckich? Czy mieszkańcy tego województwa są podzieleni, czy ich głosy pokrywają się niezależnie od miejsca zamieszkania? Na podstawie danych z poprzednich wyborów analizujemy, kogo mogą poprzeć w 2025 r.
Podział na powiaty grodzkie i ziemskie
Województwo lubelskie podzielone jest na 20 powiatów ziemskich oraz 4 powiaty grodzkie (Biała Podlaska, Lublin, Zamość oraz Chełm). W powiatach ziemskich w ostatnich wyborach parlamentarnych w 2023 r. było zarejestrowanych 1 205 392 wyborców, a w powiatach grodzkich mieszkało 391 243 osób, mające czynne prawo wyborcze.
Uprawnieni do głosowania w powiatach ziemskich i grodzkich (woj. lubelskie) - wybory prezydenckie 2015 r.
Uprawnieni do głosowania w powiatach ziemskich i grodzkich (woj. lubelskie) - wybory parlamentarne 2023 r.
Stosunek uprawnionych do głosowania w powiatach ziemskich do wyborców z powiatów grodzkich głosujących w poprzednich wyborach był zbliżony do tego z wyborów parlamentarnych w 2023 roku. Najwięcej osób, mogących oddać głos, w obu rodzajach powiatów, było podczas wyborów prezydenckich w 2015 r., ponieważ w powiatach ziemskich mieszkało 1 313 180 wyborców, a w powiatach grodzkich – 423 691.
Większość wyborców w województwie lubelskim, to mieszkańcy powiatów ziemskich
Patrząc na strukturę wyborców z ostatnich wyborów parlamentarnych, to zdecydowana większość głosujących (74,24%) mieszka w powiatach ziemskich, a podobny stosunek wyborców: 74% do 26%, utrzymywał się we wszystkich wyborach prezydenckich i parlamentarnych, licząc od 2015 r. Jedynie w czasie wyborów do Sejmu i Senatu z 2015 r. można było zauważyć niewielkie odchylenie od tej zasady (głosujący z powiatów ziemskich stanowili 72,32% wszystkich wyborców, a mieszkańcy powiatów grodzkich – 27,68%).
Struktura wyborców
W każdych kolejnych wyborach głosowało coraz więcej wyborców, a październikowe wybory parlamentarne okazały się rekordowe pod tym względem, ponieważ głosowało w nich 835 750 mieszkańców powiatów ziemskich oraz 290 030 osób żyjących na obszarze powiatów grodzkich.
Nie da się nie zauważyć też ogólnego wzrostu osób, które zdecydowało się zagłosować – dotychczasowy rekord ustanowili mieszkańcy powiatów grodzkich w wyborach parlamentarnych w 2023 r., a frekwencja wśród nich wyniosła 74,13% i to oni mogli pochwalić się wyższą frekwencją w każdych kolejnych wyborach, począwszy od wyborów prezydenckich w 2015 roku. W wyborach parlamentarnych z parlamentarnych z 2019 r. można było zauważyć największą różnicę we frekwencji między powiatami grodzkimi a ziemskimi. Wyniosła ona -7,16 p.p.
Dlaczego struktura wyborców jest tak ważna? Im więcej wyborców reprezentujących powiaty grodzkie i ziemskie, tym mają oni większy wpływ na ostateczny wynik wyborów.
Frekwencja w wyborach
Trzecia Droga z wyższym poparciem niż kandydaci związani z tą partią uzyskali w wyborach prezydenckich
W ciągu 8 lat (od 2015 do 2023 r.), w woj. lubelskim PiS zaliczyło zarówno wzrosty, jak i spadki poparcia. W powiatach ziemskich najlepszy wynik partia ta odnotowała w wyborach parlamentarnych z 2019 r. (61,75%), a bardzo zbliżony wynik, 61,37% uzyskał również Andrzej Duda, kandydat tego ugrupowania na prezydenta, w wyborach z 2020 r. Jednak wynik partii z wyborów parlamentarnych z 2023 r. (51,91%) przypominał bardziej ten uzyskany w wyborach do Sejmu i Senatu z 2015 r. (50,41%). W I turze wyborów prezydenckich w 2015 r. kandydat PiS-u zdobył wynik jeszcze niższy – 46,83%.
Głosy w powiatach ziemskich
Szymon Hołownia oraz Władysław Kosiniak-Kamysz w powiatach ziemskich w województwie lubelskim w wyborach prezydenckich otrzymali o ponad 6 tys. mniej niż Trzecia Droga w 2023 roku, a najbardziej od ostatnich wyborów prezydenckich poprawił się wynik Nowej Lewicy. Kandydat partii tej w wyborach prezydenckich w 2020 r. otrzymał 10 891 głosów w powiatach ziemskich, a w październikowych wyborach na partię Włodzimierza Czarzastego zagłosowało 41 336 osób. To wzrost o ok. 30 tys. głosów w ciągu trzech lat. Należy jednak dodać, że w wyborach parlamentarnych partia ta cieszy się większym poparciem, niż jej kandydat uzyskał w wyborach prezydenckich.
Konfederacja z każdym rokiem w województwie tym odnotowuje coraz lepszy wynik. W wyborach prezydenckich z 2015 r. kandydat tej partii uzyskał 0,99% wszystkich głosów, a w ostatnich wyborach parlamentarnych, na ugrupowanie to zagłosowało 8,39% mieszkańców woj. lubelskiego.
Poparcie dla PO w powiatach ziemskich zaczęło spadać od przegranych w II turze wyborów prezydenckich z 2015 r. Bronisław Komorowski w I turze głosowania uzyskał 20,26% głosów. Ta tendencja spadkowa zatrzymała się podczas ostatnich wyborów parlamentarnych, podczas których KO mogła liczyć na 15,44% wszystkich głosów, choć w ostatnich wyborach parlamentarnych, Rafała Trzaskowskiego poparło 15,43% osób mieszkających w powiatach ziemskich na terenie woj. lubelskiego.
Poparcie w powiatach ziemskich
Mobilizacja elektoratu PiS w powiatach grodzkich
W ostatnich wyborach parlamentarnych w województwie lubelskiego, wyborcy tego województwa zagłosowali inaczej niż reszta kraju. Politycy Prawa i Sprawiedliwości przekonali największą liczbę wyborców z największych miast w tym województwie do zagłosowania na polityków reprezentujących tę partię polityczną.
Na Prawo i Sprawiedliwość podczas zeszłorocznych wyborów parlamentarnych w powiatach grodzkich zagłosowało ponad 11 tys. wyborców mniej niż na Andrzeja Dudę w 2020 roku, co przełożyło się na poparcie niższe o 7,27 p.p. Mimo to, poparcie wynoszące 35,53% było najlepszym w tym województwie.
Głosy w powiatach grodzkich
Poparcie dla Koalicji Obywatelskiej w wyborach parlamentarnych po 2011 r. utrzymywało się na podobnym poziomie. W 2019 r. wynosiło 30,43% a w 2023 r. – 29,58%. Rafał Trzaskowski w wyborach prezydenckich w 2020 roku otrzymał poparcie 30,79% osób z woj. lubelskiego, mieszkających w powiatach grodzkich. Ponad 29% ich głosów uzyskał również Bronisław Komorowski w I turze wyborów prezydenckich w 2015 r. Najgorszy wynik partia ta odnotowała w wyborach parlamentarnych z 2015 r. Wtedy to na to ugrupowanie zagłosowało 22,07% osób.
Trzecia Droga, podobnie jak w powiatach ziemskich, w ostatnich wyborach parlamentarnych polepszyła swój wynik, biorąc pod uwagę wynik z wyborów prezydenckich w 2020 roku. Kandydaci Polski 2050 oraz PSL uzyskali podczas tego głosowania prawie 6 tys. głosów mniej, niż Trzecia Droga uzyskała w październiku 2023 roku poparcie. Na to ugrupowanie zagłosowało 16,01% mieszkańców powiatów ziemskich leżących na terenie woj. lubelskiego, a wspólny wynik Władysława Kosiniaka-Kamysza i Szymona Hołowni wyniósł – 15,11%.
Poparcie w powiatach grodzkich
W przypadku Nowej Lewicy w powiatach grodzkich widać podobną tendencję, co w powiatach ziemskich. Partia ta uzyskuje dużo większe poparcie w wyborach parlamentarnych (2023 r. – 7,47%, 2019 r. – 10,46%, 2015 r. – 9,47%) niż w prezydenckich (2020 r. – 2,32%, 2015 r. – 2,08%).
Wynik Konfederacji w ciągu ostatnich głosowań niewiele się zmienił, oscyluje wokół 8-6% zarówno w powiatach ziemskich, jak i grodzkich. Jednak jest to znaczna poprawa, zwłaszcza patrząc na wyniki, jakie partia ta odnotowywała w poprzednich latach, zwłaszcza w wyborach prezydenckich w 2015 r. W głosowaniu tym na reprezentanta tej partii głosowało 1,26% przedstawicieli największych miast lubelskiego i 0,99% osób, mieszkających na terenie powiatów grodzkich.
Większość mieszkańców woj. lubelskiego w II turze wyborów prezydenckich popierało kandydatów Prawa i Sprawiedliwości
W 2015 r. w II turze wyborów prezydenckich frekwencja wyniosła 54,30%, a w kolejnych wyborach, w rozstrzygającym głosowaniu, przy urnach wyborczych stawiło się o 11,91 p.p. mieszkańców woj. lubelskiego więcej. W obydwu głosowaniach to wyborcy z powiatów grodzkich częściej aktywnie korzystali ze swojego czynnego prawa wyborczego.
W województwie lubelskim, zarówno w powiatach grodzkich, jak i ziemskich, w II turze głosowania wygrywa kandydat związany z Prawem i Sprawiedliwością. W powiatach ziemskich różnica między obydwoma kandydatami była zdecydowanie większa, niż w powiatach grodzkich.
Poparcie w powiatach ziemskich w woj. lubelskim - II tura wyborów prezydenckich w 2015 r.
Poparcie w powiatach grodzkich w woj. lubelskim - II tura wyborów prezydenckich w 2015 r.
W powiatach grodzkich, na Rafała Trzaskowskiego w I turze wyborów zagłosowało 30,79% osób, a w II – 49,01%, a Andrzeja Duda najpierw poparło 42,80% osób, a następnie 50,99%. W 2015 r. na polityka związanego z Prawem i Sprawiedliwością zagłosowało kolejno 35,91% i 55,66%, a na jego przeciwnika, Bronisława Komorowskiego postawiło – 29,45% osób w I turze i 44,34% w drugiej.