Na kogo głosowali mieszkańcy powiatów grodzkich i ziemskich położonych w woj. małopolskiego w ostatnich wyborach parlamentarnych i prezydenckich? Co te dane mówią nam o przyszłorocznym głosowaniu na prezydenta Polski? Czy mieszkańcy woj. małopolskiego pojawią się przy wyborczych urnach, czy zostaną w domu?
Podział na powiaty grodzkie i ziemskie
Do woj. małopolskiego należy 19 powiatów ziemskich i 3 powiaty grodzkie (Kraków, Tarnów oraz Nowy Sącz). W województwie tym w ostatnich wyborach parlamentarnych zarejestrowanych było 2 628 704 wyborców, z czego większość, bo 1 872 687 osób zamieszkiwało powiaty ziemskie.
Osoby głosujące w powiatach ziemskich i grodzkich (woj. małopolskie) - wybory parlamentarne 2023 r.
Osoby głosujące w powiatach ziemskich i grodzkich (woj. małopolskie) - wybory prezydenckie 2015 r.
Jeszcze więcej osób głosowało w wyborach prezydenckich w 2020 r. oraz głosowaniu do Sejmu i Senatu z 2019 r. Wtedy uprawnionych do głosowania z powiatów ziemskich było ponad 1 mln 900 tys. osób.
Osoby z czynnym prawem wyborczym
W wyborach parlamentarnych 2023 r., wyborcy pobili rekord frekwencji w woj. małopolskim
Wśród wyborców z województwa małopolskiego dominowali mieszkańcy powiatów ziemskich. Według struktury wyborców stanowili oni ok. 70% wszystkich osób, które oddały głos w każdych kolejnych wyborach parlamentarnych i prezydenckich, które odbyły się po 2011 r.
Struktura wyborców
Najmniej osób pojawiło się przy wyborczych urnach podczas I tury głosowania na Prezydenta Polski w 2015 r. Frekwencja dla woj. małopolskiego wyniosła wtedy 52,23%, a odsetek mieszkańców ziemskich, którzy oddali głos w wyborach tych był jeszcze niższy, wyniósł 46,49%. Z kolei podczas ostatnich wyborów parlamentarnych, głosowało aż 80,40% wyborców mieszkających w dużych miastach, a frekwencja dla całego województwa przekroczyła 75%.
Frekwencja w wyborach
W powiatach ziemskich dominuje Prawo i Sprawiedliwość
W powiatach ziemskich w wyborach do Sejmu i Senatu swój głos oddało łącznie 1 350 926 osób, z czego prawie połowa, bo 648 784 osób wsparło swoim głosem Prawo i Sprawiedliwość. Jeszcze wyższe poparcie partia Jarosława Kaczyńskiego zdobyła w poprzednich wyborach parlamentarnych i prezydenckich, a najwyższy wynik ugrupowanie to odnotowało w wyborach w 2019 r. Wtedy na Prawo i Sprawiedliwość zagłosowało 59,41% mieszkańców woj. małopolskiego mieszkających w powiatach ziemskich.
Drugie miejsce nieustannie zajmowała Koalicja Obywatelska, a w ostatnich wyborach parlamentarnych, partia ta zdobyła wśród mieszkańców powiatów ziemskich 259 097 głosów, co przełożyło się na poparcie wynoszące 19,18%. Wyższe poparcie partia ta uzyskała tylko w wyborach prezydenckich w 2015. W I turze tego głosowania, na Bronisława Komorowskiego zagłosowało 23,79% wyborców.
Głosy w powiatach ziemskich
W ostatnim głosowaniu, które odbyło się w październiku 2023 r., na Trzecią Drogę zagłosowało 15,03%, a w poprzedzających je wyborach prezydenckich, Szymon Hołownia oraz Władysław Kosiniak-Kamysz uzyskali łącznie 13,30% głosów. Konfederacja uzyskała zaś w tych głosowaniach ok. 8% głosów mieszkańców powiatów ziemskich, położonych w woj. małopolskim.
Nowa Lewica w ostatnich trzech wyborach parlamentarnych uzyskała kolejno 4,86%, 6,76% i 3,90% wszystkich głosów. W wyborach prezydenckich reprezentant tego ugrupowania cieszył się dużo niższym poparciem.
Poparcie w powiatach ziemskich
W dużych miastach o miano lidera walczy Prawo i Sprawiedliwość z Koalicją Obywatelską
Mieszkańcy powiatów grodzkich, leżących w granicach woj. małopolskiego nie są zdecydowanymi poplecznikami jednej partii, ponieważ KO i PiS cieszyły się stosunkowo podobnym poparciem w każdych kolejnych wyborach parlamentarnych i prezydenckich, które odbyły się po 2011 r. W głosowaniu do Sejmu i Senatu w 2023 r. oraz wyborach na prezydenta Polski z 2015 r. i 2020 r. wygrywała partia na czele, której stoi obecnie Donald Tusk, a w dwóch pozostałych Prawo i Sprawiedliwość. W wyborach parlamentarnych różnica między tymi partiami była największa, wynosiła 10,61 p.p., w 2023 r. wyniosła 5,58 p.p., a w pozostałych głosowaniach nie przekroczyła 3 p.p.
Głosy w powiatach grodzkich
Łączne poparcie liderów Trzeciej Drogi z wyborów prezydenckich z 2020 r. (17,28%) było prawie takie same, jakie ich wspólna partia otrzymała w głosowaniu do Sejmu i Senatu w 2023 r. (17,26%).
Konfederacja w każdych kolejnych wyborach wśród wyborców z powiatów grodzkich uzyskiwała podobne lub wyższe poparcie niż w powiatach ziemskich. W 2015 r. kandydat tej partii na urząd Prezydenta uzyskał 1,15% głosów, a w kolejnych głosowaniach poparcie partii nie spadło poniżej 6,5%.
Poparcie w powiatach grodzkich
Nowa Lewica wśród mieszkańców woj. małopolskiego z powiatów grodzkich cieszyła się wyższym poparciem, niż wśród osób zamieszkałych w powiatach ziemskich. Jednak podobnie jak w całej Polsce dwucyfrowe poparcie, które uzyskiwała w głosowaniu do Sejmu i Senatu, nie przekładało się na podobny wynik jej kandydata w wyborach prezydenckich.
Andrzej Duda z najwyższym poparciem w powiatach ziemskich
Biorąc pod uwagę II turę wyborów, to więcej osób udało się do urn wyborczych w 2020 r., niż w 2015 r. W woj. małopolskim frekwencja wyniosła kolejno 70,99% i 58,88%. Podobnie jak w innych głosowaniach, wyższą frekwencję odnotowano w powiatach grodzkich, niż w ziemskich.
W II turze wyborów prezydenckich, w powiatach ziemskich, zdecydowanie największą popularnością cieszył się Andrzej Duda, którego poparło 67,48%, a jego kontrkandydat uzyskał poparcie na poziomie 32,52%. Z kolei w powiatach grodzkich z niewielką przewagą 50,40% do 49,60% głosów zwyciężył Bronisław Komorowski.
Poparcie w powiatach ziemskich w woj. małopolskim - II tura wyborów prezydenckich w 2015 r.
Poparcie w powiatach grodzkich w woj. małopolskim - II tura wyborów prezydenckich w 2015 r.
W 2020 r. w powiatach ziemskich ponownie więcej głosów uzyskał Andrzej Duda, pokonując Rafała Trzaskowskiego 67,05% do 32,95%. W dużych miastach, na polityka związanego z Koalicji Obywatelskiej, w II turze wyborów zagłosowało 58,41% osób, a na kandydata Prawa i Sprawiedliwości – 41,59% mieszkańców powiatów grodzkich.