Jak zagłosują województwa? – podkarpackie – 08.24

Podział na powiaty grodzkie i ziemskie

Województwo podkarpackie podzielone jest na 25 powiatów: 21 ziemskich oraz 4 grodzkie (Rzeszów, Krosno, Tarnobrzeg oraz Przemyśl).

W powiatach grodzkich w każdych kolejnych wyborach parlamentarnych i prezydenckich, które odbyły się w latach 2015-2020 w powiatach ziemskich uprawnionych do głosowania było ponad 1 mln 400 osób, dopiero w ostatnich wyborach parlamentarnych, ich liczba spadła do 1 mln 300 osób posiadających czynne prawo wyborcze. W powiatach ziemskich liczba osób mogących wziąć udział w wyborach przez lata nie spadła poniżej 263 tys. osób. 

Osoby z czynnym prawem wyborczym

W wyborach parlamentarnych w październiku 2023 r. wzięło udział 934 336 mieszkańców powiatów ziemskich oraz 198 254 z powiatów grodzkich. Była to najwyższa liczba osób, które zdecydowały się oddać głos w wyborach parlamentarnych lub prezydenckich po 2011 roku.

Większość głosujących w województwie, to mieszkańcy powiatów ziemskich

W strukturze wyborców z tego województwa zdecydowanie dominują ci zamieszkali w powiatach ziemskich, ponieważ stanowili oni 83% wszystkich głosujących, a odsetek osób oddających głos z powiatów ziemskich to ok. 17% z nich. 

 

Struktura wyborców

Tylko w ostatnich wyborach parlamentarnych, frekwencja wśród mieszkańców powiatów grodzkich przekroczyła 75%. W podkarpackim w tym głosowaniu do urn wyborczych udało się 69,98% osób mających czynne prawo wyborcze, a wśród mieszkańców z powiatów ziemskich frekwencja wyniosła 68,98%. Z kolei najmniej uprawnionych do oddania głosu osób, pojawiło się przy urnach w trakcie I tury wyborów prezydenckich w 2015 r. Dla województwa podkarpackiego frekwencja wyniosła 49,40%, a w powiatach grodzkich była o ok. 3,5 p.p. wyższa. 

Frekwencja w wyborach

Tak jak pisaliśmy w poprzednich analizach, im więcej wyborców reprezentujących powiaty grodzkie i ziemskie, tym mają oni większy wpływ na ostateczny wynik wyborów, a tym samym bardziej oddziaływują na to, jakimi sprawami będą zajmować się wybrani przez nich politycy.

Konfederacja w trzech ostatnich wyborach mogła liczyć stałe poparcie

W powiatach ziemskich w wyborach do Sejmu i Senatu swój głos oddało łącznie ponad 900 tys. osób, z czego ponad połowa, bo 519 648 osób wsparło swoim głosem Prawo i Sprawiedliwość, dzięki czemu uzyskali wśród nich poparcie przekraczające 56,50%. Jeszcze wyższe poparcie partia ta zdobyła w poprzednich wyborach parlamentarnych i prezydenckich, a najwyższy wynik ugrupowania odnotowało w wyborach w 2019 r. Wtedy to na Prawo i Sprawiedliwość zagłosowało 66,57%. Swój najgorszy wynik partia ta uzyskała podczas I tury wyborów prezydenckich w 2015 r., ponieważ na Andrzeja Dudę zagłosowało 52,72% osób.

Głosy w powiatach ziemskich

Drugie miejsce wśród mieszkańców powiatów ziemskich w każdym kolejnym głosowaniu zajmowała Koalicja Obywatelska, a w ostatnich wyborach parlamentarnych, partia ta zdobyła poparcie wynoszące 14,08%. Wyższe poparcie partia ta uzyskała tylko w wyborach prezydenckich w 2015. W I turze tego głosowania na Bronisława Komorowskiego zagłosowało 18,50% wyborców. 

W ostatnim głosowaniu, które odbyło się w październiku 2023 r., na Trzecią Drogę zagłosowało 12,78% osób, a w poprzedzających je wyborach prezydenckich, Szymon Hołownia oraz Władysław Kosiniak-Kamysz uzyskali łącznie 11,23% głosów. Konfederacja uzyskała zaś w tych głosowaniach ok. 8-9% głosów mieszkańców powiatów ziemskich, położonych w woj. podkarpackim.

Poparcie w powiatach ziemskich

Nową Lewicę w ostatnich trzech wyborach parlamentarnych uzyskała kolejno 4,11%, 5,29% i 3,73% wszystkich głosów. W wyborach prezydenckich reprezentanci tego ugrupowania cieszyli się jeszcze niższym poparciem.

Mieszkańcy powiatów grodzkich zwolennikami Prawa i Sprawiedliwości

Również wśród mieszkańców z powiatów grodzkich, Prawo i Sprawiedliwość cieszyło się najwyższym poparciem, a najlepszy wynik, jaki wśród nich uzyskała to 44,60% (wybory parlamentarne w 2019 r.). W wyborach parlamentarnych w 2019 r. różnica między tą partią, a KO wyniosła 10,61 p.p., w 2023 r. zmniejszyła się do 5,05 p.p. Z kolei najniższe poparcie partia ta uzyskała w głosowaniu do Sejmu i Senatu w 2015 r. Wtedy na to ugrupowanie zagłosowało 21,98% mieszkańców powiatów grodzkich, położonych na terenie woj. podkarpackiego.

Głosy w powiatach grodzkich

Łączne poparcie liderów Trzeciej Drogi z wyborów prezydenckich z 2020 r. (15,98%) było o 2 p.p. niższe od tego, jakie ich wspólna partia otrzymała w głosowaniu do Sejmu i Senatu w 2023 r. (13,79%).

Wynik Konfederacji podczas ostatnich trzech wyborów był do siebie bardzo zbliżony i oscylował wokół 9%. Nowa Lewica cieszyła się wśród mieszkańców woj. podkarpackiego z powiatów grodzkich wyższym poparciem, niż uzyskała wśród mieszkańców z powiatów ziemskich. W wyborach parlamentarnych po 2011 roku jej poparcie nie spadło poniżej 7,50%. 

Poparcie w powiatach grodzkich

II tura wyborów na Prezydenta Polski miało jednego faworyta

Biorąc pod uwagę II turę wyborów, to więcej osób udało się do urn wyborczych w 2020 r., niż w 2015 r. W woj. podkarpackim wyniosła ona kolejno 66,37% i 55,65%. Podobnie jak w innych głosowaniach, wyższą frekwencję odnotowano w powiatach grodzkich, niż w ziemskich.

W II turze wyborów prezydenckich z 2015 r., w powiatach ziemskich, zdecydowanie największą popularnością cieszył się Andrzej Duda, którego poparło 74,49% głosujących, a jego kontrkandydat uzyskał 25,51% poparcia. Przewaga polityka związana z Prawem i Sprawiedliwością w powiatach grodzkich nie była już taka duża, bo wyniosła 11,80 p.p.

W 2020 r. w powiatach ziemskich ponownie więcej głosów uzyskał Andrzej Duda, pokonując Rafała Trzaskowskiego 74,64% do 25,36%. W dużych miastach, na polityka związanego z Koalicji Obywatelskiej, w II turze wyborów zagłosowało 48,09% osób, a na kandydata Prawa i Sprawiedliwości – 51,91% mieszkańców powiatów grodzkich.