Na kogo głosowali mieszkańcy powiatów grodzkich i ziemskich położonych w woj. podlaskim w ostatnich wyborach parlamentarnych i prezydenckich? Co te dane mówią nam o przyszłorocznym głosowaniu na Prezydenta Polski?
Podział na powiaty grodzkie i ziemskie
W województwie podlaskim jest położonych 14 powiatów ziemskich oraz 3 powiaty grodzkie (Suwałki, Białystok i Łomża). Podczas ostatniego głosowania do Sejmu i Senatu, biorąc pod uwagę wybory parlamentarne oraz prezydenckie po 2011 r. było zdecydowanie najmniej osób, które miały uprawnienia do oddania głosów. W powiatach grodzkich w 2023 r. czynne prawo wyborcze posiadało 572 052 osoby, w 2020 r. – 603 066, a w 2019 r. – 605 905. Różnica w powiatach ziemskich nie była aż tak duża, liczba uprawnionych do głosowania osób wyniosła kolejno 309 042, 317 261 i 319 623.
Osoby z czynnym prawem wyborczym
Liczba wyborców w województwie podlaskim rośnie
W każdych kolejnych wyborach, w powiatach grodzkich i ziemskich mieszkało coraz więcej osób oddających głos. W I turze wyborów prezydenckich w 2015 r. zagłosowało łącznie 446 341 wyborców, a w ostatnich wyborach parlamentarnych 619 422 osób.
Struktura wyborców z wyborów parlamentarnych z 2015 r. wynosiła 60,62% do 39,38% na korzyść mieszkańców w powiatach ziemskich. W wyborach parlamentarnych w 2023 r. udział mieszkańców mniejszych miejscowości wzrósł do 62,38%, a odsetek wyborców grodzkich wyniósł 37,62%.
Struktura wyborców
Zarówno w wyborach prezydenckich, jak i parlamentarnych w 2015 r. frekwencja w woj. podlaskim wyniosła mniej niż 50% wszystkich wyborców. Tylko wśród mieszkańców powiatów ziemskich, odsetek głosujących przekroczył ten próg. Z kolei w październikowych wyborach parlamentarnych, frekwencja zarówno dla całego województwa, jak i wśród mieszkańców ziemskich wyniosła ponad 70%, ponieważ zagłosowało tam kolejno 70,30% i 75,41% uprawnionych do głosowania osób.
Frekwencja w wyborach
Czemu ten podział jest tak ważny? Im więcej wyborców reprezentujących powiaty grodzkie i ziemskie, tym mają oni większy wpływ na ostateczny wynik wyborów, a tym samym mają większy wpływ na to, jakimi sprawami będą zajmować się wybrani politycy.
Trzecia Droga walczy o drugą pozycję z Koalicją Obywatelską
Wyborcy z powiatów ziemskich mieszkający na obszarze woj. podlaskiego, to przede wszystkim zwolennicy Prawa i Sprawiedliwości. Wyborach prezydenckich, w I turze w 2020 r. głosowania Andrzej Duda uzyskał poparcie na poziomie 56,29%, a w wyborach parlamentarnych w 2019 r. PiS uzyskał jeszcze wyższy wynik – 57,74%.
Koalicja Obywatelska o drugi wynik w ostatnich wyborach walczyła z Trzecią Drogą. Partię Donalda Tuska w ostatnich wyborach parlamentarnych poparło 65 079 osób, a ugrupowanie związane z Szymonem Hołownią i Władysławem Kosiniakiem-Kamysza uzyskało wśród mieszkańców powiatów ziemskich 67 300 głosów. Różnica pomiędzy poparciem tych dwóch ugrupowań wyniosł0 0,59 p.p. Politycy obecnie związani z Trzecią Drogą w wyborach prezydenckich z 2020 r. uzyskali łącznie 17,12% poparcia, a Rafał Trzaskowski – 17,23%.
Głosy w powiatach ziemskich
Na Konfederację w ostatnich wyborach parlamentarnych postawiło 10,01% osób. Dla partii było to najwyższe poparcie, jakie otrzymała w wyborach parlamentarnych i prezydenckich po 2011 r. Nowa Lewica była w innej sytuacji. W październikowych wyborach do Sejmu i Senatu musiała zadowolić się wynikiem na poziomie 4,14%, a w 2019 r. zagłosowało na tę partię 6,33% osób.
Poparcie w powiatach ziemskich
Głosujący z powiatów grodzkich, to zwolennicy PiS-u
Mieszkańcy powiatów grodzkich, podobnie jak ziemskich najczęściej głosowali na Prawo i Sprawiedliwość. Jednak przewaga, którą partia Jarosława Kaczyńskiego utrzymywała w stosunku do pozostałych ugrupowań zmalała. W głosowaniu do Sejmu i Senatu z 2023 r., Prawo i Sprawiedliwość otrzymało wśród nich poparcie na poziomie 33,95%, KO – 26,86% głosów, a na Trzecią Drogę zagłosowało – 20,66% osób. W I turze wyborów prezydenckich z 2020 r. kandydaci tych partii uzyskali kolejno 40,92%, 26,31% i 21,49%.
Głosy w powiatach grodzkich
Nowa Lewica w ostatnich wyborach parlamentarnych cieszyła się poparciem 5,99%, a lepszy wynik uzyskała zarówno w głosowaniu do Sejmu i Senatu w 2019 r., jak i 2015 r.
Poparcie w powiatach grodzkich
Konfederacja w 2023 r. uzyskała wynik na poziomie 9,43%. Jest to znaczny wzrost, ponieważ w wyborach prezydenckich na kandydata tego ugrupowania zagłosowało 1,13% wyborców z powiatów grodzkich.
Andrzej Duda z najwyższym poparciem, zarówno w powiatach ziemskich, jak i grodzkich
W ciągu 5 lat frekwencja podczas II tury głosowania zdecydowanie wzrosła. W 2015 r. głosowało podczas niej 53,18% wyborców z powiatów ziemskich i 56,83% z powiatów grodzkich, a w kolejnym głosowaniu na Prezydenta Polski frekwencja wśród nich wyniosła kolejno 62,82% i 67,24%.
Kandydat Prawa i Sprawiedliwości zarówno w 2020 r., jak i w 2015 r. cieszył się najwyższym poparciem wśród mieszkańców powiatów ziemskich i grodzkich, choć w tych drugich różnica między Andrzejem Dudą, a jego kontrkandydatem z PO/KO była niższa.
W 2015 r. w powiatach ziemskich zagłosowało na niego 63,02% osób, a na Bronisława Komorowskiego postawiło 36,98% wyborców. W dużych miastach polityk związany z Prawem i Sprawiedliwością uzyskał 53,08% głosów, a na jego kontrkandydata 46,92%.
Poparcie w powiatach ziemskich w woj. podlaskim - II tura wyborów prezydenckich w 2015 r.
Poparcie w powiatach grodzkich w woj. podlaskim - II tura wyborów prezydenckich w 2015 r.
W 2020 r. Andrzej Duda w powiatach ziemskich otrzymał 105 449 spośród wszystkich 209 012 głosów, a na Rafała Trzaskowskiego zagłosowało 34,49% osób. W powiatach grodzkich politycy otrzymali poparcie 50,45% i 49,55% wyborców.